Vitamin C, niacinamide và retinal nên dùng thế nào
Ba hoạt chất được hỏi nhiều nhất cũng là ba thứ dễ dùng sai nhất. Bài viết nói rõ mỗi chất làm gì cho da, dùng buổi nào, kết hợp với nhau ra sao và cách làm quen mà không bị kích ứng.
Nếu đứng trước kệ serum và chỉ được chọn ba hoạt chất, nhiều người làm nghề mỹ phẩm sẽ chọn vitamin C cho buổi sáng, retinoid cho buổi tối và niacinamide để dùng bất cứ lúc nào. Ba chất này đều được nghiên cứu nhiều, nhưng mỗi chất có tính cách riêng, và dùng sai cách thì dễ thành châm chích, đỏ da hơn là cải thiện.
Vitamin C: hoạt chất của buổi sáng
Vitamin C là chất chống oxy hoá, giúp da trông sáng, tươi và đều màu hơn khi dùng đều. Dạng mạnh nhất là L-ascorbic acid, nhưng nó kém bền, dễ chuyển vàng nâu khi gặp không khí và cần độ pH thấp nên hay gây châm chích. Các dẫn xuất như ethyl ascorbic acid bền hơn và dịu hơn, phù hợp với da nhạy cảm và khí hậu nóng.
Dùng vitamin C buổi sáng, sau toner và trước kem dưỡng, kem chống nắng. Vitamin C và kem chống nắng bổ trợ cho nhau: một bên chặn tia UV, một bên hỗ trợ da trước những tác động còn lọt qua.
Lưu ý: bảo quản lọ kín, tránh nắng; serum ngả màu vàng đậm là đã giảm hiệu quả.
Niacinamide: người dễ tính nhất
Niacinamide, hay vitamin B3, hỗ trợ kiểm soát dầu, giúp lỗ chân lông trông gọn và da đều màu hơn, đồng thời giúp lớp màng bảo vệ của da khoẻ hơn. Nó dịu, ít gây kích ứng, dùng được cả sáng và tối và hợp với hầu như mọi hoạt chất khác.
Nồng độ 5% đã đủ cho phần lớn người dùng; 10% hợp với da dầu muốn thấy rõ hơn hiệu quả kiềm dầu. Cao hơn nữa không chắc tốt hơn mà dễ gây đỏ ở da nhạy cảm.
Retinal: mạnh nhưng cần kiên nhẫn
Retinoid là nhóm dẫn xuất vitamin A, nổi tiếng vì giúp da trông mịn hơn, săn hơn và đều màu hơn theo thời gian. Retinol phải chuyển qua hai bước trong da mới thành dạng hoạt động; retinal chỉ cần một bước, nên hiệu quả hơn ở nồng độ thấp.
Mặt trái là giai đoạn làm quen: vài tuần đầu da có thể khô, bong nhẹ, châm chích. Cách làm quen an toàn:
- Tuần 1 và 2: hai tối mỗi tuần.
- Tuần 3 và 4: ba tối mỗi tuần, cách nhật.
- Từ tuần 5: tăng dần nếu da ổn, có thể tới mỗi tối.
Luôn thoa trên da khô, lượng bằng hạt đậu cho cả mặt, tránh khoé mắt, khoé miệng, cánh mũi, và luôn dùng kem chống nắng ban ngày. Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú không dùng retinoid.
Kết hợp ba chất trong một routine
Buổi sáng: vitamin C, đợi một phút, rồi niacinamide nếu muốn, kem dưỡng, kem chống nắng.
Buổi tối: retinal vào các tối đã định, hoặc niacinamide kết hợp serum cấp ẩm vào các tối nghỉ retinal.
Câu chuyện “vitamin C và niacinamide không được dùng chung” bắt nguồn từ các thí nghiệm cũ với nhiệt độ cao, không giống điều kiện khi thoa lên da. Ngày nay hai chất được dùng chung khá phổ biến. Nếu da bạn đỏ khi dùng cả hai, chỉ cần tách ra: vitamin C buổi sáng, niacinamide buổi tối.
Không nên dùng chung
- Retinal với BHA hoặc AHA trong cùng một tối.
- Vitamin C dạng L-ascorbic với AHA, BHA trong cùng một buổi.
- Hai loại retinoid cùng lúc.
Bắt đầu từ đâu
Đừng bắt đầu cả ba cùng lúc. Nếu da dầu, bắt đầu với niacinamide. Nếu da xỉn màu, bắt đầu với vitamin C. Nếu trên 25 tuổi, da đã ổn với routine cơ bản, có thể thêm retinal. Mỗi hoạt chất cần ít nhất sáu đến tám tuần để đánh giá, nên hãy chụp ảnh da ở cùng một chỗ, cùng ánh sáng vào ngày đầu tiên để so sánh sau này. Với các vấn đề da kéo dài hoặc nặng, hãy gặp bác sĩ da liễu để được tư vấn và kê đơn phù hợp.
